Eerste meest ondernemende ambtenaar is Kevin Penninx (Bergeijk)

Iets is niet altijd zwart of wit. Durf als ondernemend ambtenaar ook in het grijze gebied te opereren.

Voorafgaand aan de uitreiking van de Brainport Ondernemers Prijzen 2026 (BOP) organiseerde de BOP een bijeenkomst om te filosoferen over hoe publiek-private samenwerking in de Brainport verder verdiept kan worden. Ook werd deze gelegenheid gebruikt om voor het eerst de award uit te reiken aan de meest ondernemende ambtenaar in de Brainport Regio. De eerste winnaar werd Kevin Penninx van de gemeente Bergeijk. Hij laat elke dag zien hoe samenwerking tot succes kan leiden.

Een van de belangrijkste pijlers onder het succes van de Brainport Regio berust op samenwerking. Ook de eenentwintig gemeenten in de regio hebben hun krachten gebundeld onder de vlag van de Metropoolregio Eindhoven (MRE). Deze samenwerking is gericht op het behouden en versterken van de mainportstatus en het creëren van de bijbehorende randvoorwaarden. Dus niet elke gemeente afzonderlijk, maar gezamenlijk als één geheel. Door samen te werken sta je sterker en kun je meer bereiken. Dat is hard nodig, gezien de grote uitdagingen waar de regio voor staat.

In blijven zetten op publiek-private samenwerking

Het is logisch dat er, om tot resultaten te komen, voortdurend de dialoog gezocht moet worden met inwoners, bedrijven, kennisinstellingen en andere stakeholders. Zo blijkt uit de introductie van Giovanni Wouters, secretaris-directeur MRE. De belangen van deze partijen lopen niet altijd parallel, dat is ook duidelijk. Maar de uitdagingen zijn onverminderd groot. Daarom is het van het grootste belang dat we als regio blijven inzetten op de publiek-private samenwerking, zodat we elkaar blijven begrijpen en gezamenlijk tot de beste oplossingen kunnen komen.

Concurrerend zijn, maar ook blijven

Want dat de Brainport Regio een unieke regio is, daar is Carlo van Kemenade, lid van de directiegroep binnen Rabobank en zelf geboren en getogen in de Brainport, van overtuigd. Hij laat echter ook een waarschuwing horen. De groei van Brainport vlakt af en samenwerking met bijvoorbeeld de groeiregio Amsterdam is noodzakelijk om de concurrentiepositie van Brainport, maar ook Nederland in de wereld te verstevigen. En Rabobank is bereid om daar haar rol in te pakken, zowel economisch als sociaal-maatschappelijk.

Samenwerken noodzaak

Samenwerken is op alle vlakken geen keuze, maar noodzaak. Op alle niveaus. Zo ook op gemeentelijk niveau, waar de samenwerking met het bedrijfsleven een nog hogere prioriteit moet krijgen. Maar hoe zorgt een gemeente ervoor dat alle belanghebbenden gehoord en gezien worden? Wat vraagt dat van de medewerkers? En hoe pakt elke medewerker deze uitdaging aan? Anders gezegd: hoe ondernemend is het ambtenarenapparaat?

Kunnen, willen en mogen

Om maar direct een cliché uit de wereld te helpen: er zijn veel meer ondernemende ambtenaren dan altijd wordt gedacht. Het stereotype beeld van de beleidsmedewerker die vooral denkt in onmogelijkheden is achterhaald. Waar de ambtenaar echter wel tegenaan loopt, is dat hij gebonden is en blijft aan wet- en regelgeving. Om daarvan af te kunnen en willen wijken, vraagt vaak lef, creativiteit en resultaatgerichtheid die voor inwoners en/of ondernemers vanzelfsprekend zijn. Alleen zijn zij niet gebonden aan de integriteit van het ambt. En daar wringt volgens Dave Kiwi de schoen. Kiwi, onderzoeker op het gebied van innovatie in de publieke sector, liet zien dat het voor een ambtenaar geen kwestie is van willen, maar van kunnen en mogen om wet- en regelgeving wat losser te interpreteren. Terwijl de overheid juist gebaat is bij de zogenaamde grijsdenkers. Het is niet altijd zwart of wit. Vaak is er een grijs gebied waar je samen met de burgers of ondernemers in kunt opereren.

Legaal vs legitiem

En dan blijkt grijs een verrassend frisse kleur te zijn. Zonder vertrouwen komt alles tot stilstand, dus de overheid moet op een legitieme manier handelen. Alleen dan win je het vertrouwen van de burger. Legitiem zijn betekent niet alleen de wet volgen, maar het heeft ook een normatieve, cognitieve en pragmatische kant. Het lastige is dat deze dimensies soms met elkaar in conflict kunnen zijn. De afgelopen jaren hebben regels ons zo vastgezet dat de andere dimensies in het gedrang kwamen: het pragmatische perspectief raakte bijvoorbeeld ondergesneeuwd.  Dit leidde tot een gevoel van gebrek aan daadkracht. Wat we daarom nodig hebben, zijn ‘grijsdenkers’: politici, beleidsmakers en uitvoerders die meer samenwerken en de wat oncomfortabele reis in het grijze gebied van de legitimiteit opzoeken. Die creatieve oplossingen bedenken, zich niet laten afschrikken als dat wat schuurt en tegenkracht bieden in een complex spanningsveld. Oftewel: dat is de ondernemende ambtenaar.

De eerste officiële grijsdenker komt uit?

Bergeijk. Deze Kempengemeente heeft met Kevin Penninx de meest ondernemende ambtenaar van 2026 binnen haar gelederen. De beleidsmedewerker verkeer & mobiliteit van de gemeente Bergeijk kreeg de voorkeur boven Miriam van Moll (beleidsmedewerker gemeente Waalre) en Suzanne ter Burg (beleidsmedewerker gemeente Gemert-Bakel). Na een mooie introductie van Michel van Veen, burgemeester Gemert-Bakel, kreeg Kevin uiteindelijk de oorkonde uit handen van Lotte van de Ven (CEO Vendomatic). Zij benadrukte de pragmatische manier van werken van Kevin en zijn kwaliteiten om de verbinding te zoeken binnen de gemeenten, maar ook regionaal in de Kempen. Mede door zijn inzet is er onder andere een netwerk van snelfietspaden (aan het) ontstaan tussen de diverse gemeenten, wat de duurzame mobiliteit ten goede komt. Daarnaast wordt Kevin geroemd om zijn no-nonsens benadering. Oftewel: het is ook gewoon een toegankelijke en leuke kerel. Kortom, een ambtenaar met wie je laagdrempelig zaken kunt doen. Een grijsdenker pur sang. En dat is in dit geval een echt compliment.

Fotografie: R. Jansen Fotografie